چکیده این رساله به شرح زیر می‌باشد:مدیریت بهینه منابع در پروژه‌های عمرانی، به‌ویژه در محیط‌های عملیاتی پیچیده و پویا، رکنی اساسی برای کنترل جریان نقدینگی، ارتقای عملکرد زمانی و بهبود بهره‌وری کلی پروژه محسوب می‌شود. با این حال، ادبیات موضوع در حوزه زمان‌بندی پروژه عمدتاً بر محدودیت‌های تأمین مصالح متمرکز بوده و کمتر به یکپارچه‌سازی هم‌زمان محدودیت‌های منابع تجدیدپذیر و غیرتجدیدپذیر در چارچوبی جامع پرداخته است. این نقیصه موجب شده است تا مدل‌های موجود، علی‌رغم اعتبار نظری، از سطح واقع‌گرایی لازم برای کاربرد در پروژه‌های اجرایی برخوردار نباشند. در پاسخ به این خلأ پژوهشی، رساله حاضر با هدف توسعه یک چارچوب تصمیم‌گیری یکپارچه، مدل «برنامه‌ریزی توأمان زمان‌بندی پروژه و تأمین منابع» (PSRP) را در بستر مسئله «زمان‌بندی پروژه با محدودیت منابع چندحالتی» (MRCPSP) ارائه می‌دهد. در این مدل، تصمیمات زمان‌بندی فعالیت‌ها و استراتژی‌های تدارکاتی به‌صورت هم‌زمان و در ساختاری واحد تدوین شده‌اند تا تصویری دقیق و واقع‌بینانه از فرآیند برنامه‌ریزی پروژه حاصل گردد.
با توجه به ماهیت NP-hard مسئله، دو الگوریتم فراابتکاری چندهدفه شامل «الگوریتم آب‌پیمایان با مرتب‌سازی نامغلوب» (NSWSA) و «الگوریتم چندهدفه آب‌پیمایان مبتنی بر شبکه» (GMOWSA) توسعه یافته و به‌منظور دستیابی به بیشترین کارایی محاسباتی، پارامترهای کلیدی آن‌ها از طریق روش طراحی آزمایش‌ها کالیبره شدند. کارایی مدل و الگوریتم‌های پیشنهادی از طریق حل مجموعه‌ای از مسائل نمونه در مقیاس‌های مختلف و همچنین پیاده‌سازی بر روی یک مطالعه موردی در پروژه‌های توزیع آب مورد ارزیابی قرار گرفت. تحلیل‌های آماری، از جمله آزمون فریدمن، نشان داد که الگوریتم NSWSA با دستیابی به بهترین رتبه‌های میانگین و بالاترین کیفیت جواب (QM) در تمامی مقیاس‌های کوچک، متوسط و بزرگ، برتری معناداری نسبت به الگوریتم‌های رقیب دارد. همچنین، عملکرد مطلوب این الگوریتم در معیارهای کلیدی «فاصله از جواب ایده‌آل» (MID) و «تنوع جواب‌ها» (DM)، مؤید توانمندی آن در ارائه جبهه پارتوی بهینه‌تر و توزیع مناسب‌تر جواب‌هاست؛ موضوعی که در مطالعه موردی پروژه، منجر به دستیابی به جبهه پارتوی کارآمدتری برای موازنه (هم‌سنجی) میان ارزش خالص فعلی (NPV) و میزان انتشار دی‌اکسید کربن (CO_۲) شده است. دستاوردهای این پژوهش، چارچوبی نظام‌مند برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری در مدیریت یکپارچه زمان‌بندی و تأمین منابع در پروژه‌های بزرگ‌مقیاس فراهم آورده و گامی مؤثر در جهت بهبود کارایی اقتصادی و زیست‌محیطی پروژه‌های عمرانی محسوب می‌شود.
واژه‌های کلیدی: برنامه‌ریزی پروژه و تأمین منابع، زمان‌بندی با محدودیت منابع چندحالتی، بهینه‌سازی چندهدفه، مدل‌سازی یکپارچه.

آدرس ایمیل: yasinvaziriniagmail.com